w pierwszej części artykułu omówione zostały zagadnienia związane z zapewnieniem czystości instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych – m.in.: właściwy dobór i lokalizacja filtrów powietrza, identyfikacja zanieczyszczeń znajdujących się wewnątrz instalacji, oraz ich wpływ na zdrowie ludzi i prace systemu. W tej części natomiast zaprezentowane zostaną wymagania oraz akty prawne dotyczące stanu higienicznego instalacji wentylacyjnych, warunki transportu i składowanie elementów instalacji, wymagania zagraniczne, oraz dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń.

Wymagania podstawowe
    w przedstawionych w roku 2003 wytycznych „Performance Criteria of Buildings for health and Comfort”, opracowanych w ramach pracy grupy roboczej IsIAQ-CIB TG42, zamieszczono następujące, podstawowe wymagania stawiane elementom instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych [14]:
● zastosowane w instalacjach klimatyzacyjnych i wentylacyjnych elementy i urządzenia uzdatniające powietrze nie mogą spowodować w nawiewanym powietrzu wzrostu stężenia zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia ludzi,
● nie mogą one wydzielać szkodliwych zanieczyszczeń do strumienia nawiewanego powietrza,
● ich czyszczenie musi być łatwe.

Warunki transportu i składowania elementów instalacji
    Na stan higieniczny instalacj i w czasie jej eksploatacj i ma także wpływ ich stan początkowy, tzn. tuż po wykonaniu. Z tego powodu w wytycznych np. fińskich są oddzielnie zdefiniowane dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń dla instalacji nowych oraz dla instalacji użytkowanych. w przypadku nowych instalacji, oddawanych do eksploatacji, utrzymanie czystości jest możliwe, jeśli tylko spełnione zostaną podstawowe, wydawałyby się zdroworozsądkowe, wymagania dotyczące ich transportu i składowania na placu budowy (rys. 2). Wytyczne te są zawarte, np. w normie PN-EN 12097:2007 „wentylacja budynków. Sieć przewodów. Wymagania dotyczące elementów składowych sieci przewodów ułatwiających konserwację sieci przewodów” (ang.) lub w dokumencie IsIAQ-CIB [14].

    Zaproponowano dwa poziomy czystości elementów instalacji i wymieniono niezbędne czynności prowadzące do ich zapewnienia. Informacje te przedstawiono w tabeli 9, zamieszczając jednocześnie dwie propozycje nazewnictwa poziomów czystości, cytowane za normą PN-EN 12097:2007 oraz dokumentem IsIAQ-CIB.

Otwory rewizyjne
    Aby było możliwe wyczyszczenie wnętrza przewodów wentylacyjnych z nagromadzonych osadów, niezbędny jest wygodny do nich dostęp. Zgodnie z zapisem zamieszczonym w Rozporządzeniu o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 75/2002) [21], obowiązkowe jest wykonanie w przewodach otworów rewizyjnych, przykrytych pokrywami rewizyjnymi (rys. 3). To wymaganie sformułowane zostało w Rozdziale VI Rozporządzenia, w paragrafie 153, w następujący sposób: „Przewody powinny być wyposażone w otwory rewizyjne umożliwiające oczyszczenie wnętrza tych przewodów, a także innych urządzeń i elementów instalacji, o ile ich konstrukcja nie pozwala na czyszczenie w inny sposób niż poprzez te otwory, przy czym nie należy ich sytuować w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach higienicznych”.
    We wrześniu 2002 roku w ramach wydawanej serii zeszytów „wymagania techniczne COBRTI INSTAL” ukazały się „Warunki techniczne wykonania i odbioru instalacji wentylacyjnych”. Wydawnictwo to, choć nie stanowi przepisu prawnego, odzwierciedla aktualny stan wiedzy i wymagania w zakresie instalacji wentylacji zawarty w obowiązujących normach europejskich lub ich projektach i jest zalecane do stosowania przez Ministerstwo Infrastruktury [27]. w zeszycie dotyczącym wentylacji i klimatyzacji zacytowano m.in. normę europejską ENV 12097: 1997, Ventilation for buildings. Ductwork. requirements for ductwork components to facilitate maintenance of ductwork systems, CEN/TC 156, w której zostały przedstawione wymagania dotyczące części składowych sieci przewodów ułatwiających ich konserwację. Norma ta, opublikowana w dniu 02.11.2006, uzyskała status normy uznaniowej. (...)

Dyrektywa 2002/91/EC
(...)

Kontrola stanu higienicznego instalacji – wymagania zagraniczne
(...)

Dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń w instalacjach
(...)