Klapy pożarowe stanowią jeden z podstawowych elementów zintegrowanego systemu ochrony przeciwpożarowej budynku. Odpowiednio skonfigurowany system, którego zasadniczym elementem są, prawidłowo dobrane i zainstalowane urządzenia tego typu, stanowi podczas pożaru skuteczną barierę dla rozprzestrzeniania się dymu i gorąca siecią przewodów wentylacyjnych. O skuteczności zadziałania klap decydować będą m.in. zastosowany system sterowania oraz przyjęty system nadzoru nad pracą klap pożarowych. 

Należy pamiętać, że pod ogólnym pojęciem klap pożarowych kryją się dwa różniące się zasadą działania typy urządzeń: przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w sieci przewodów wentylacji ogólnej oraz klapy odcinające instalowane na przewodach wentylacji pożarowej.

Sterowanie pracą przeciwpożarowych klap odcinających
  Przeznaczeniem urządzenia tego typu jest automatyczne odcięcie stref pożarowych w instalacjach wentylacji i klimatyzacji tak, aby chronić pozostałe strefy przed przedostawaniem się gorących gazów, ognia i dymu przez system przewodów wentylacyjnych. Podczas normalnego funkcjonowania obiektu wszystkie przeciwpożarowe klapy odcinające pozostają otwarte w tzw. pozycji oczekiwania. W momencie, kiedy z systemu detekcji do centralki pożarowej dociera sygnał o wybuchu pożaru uruchamiany jest alarm dla zagrożonej strefy oraz nadany zostaje sygnał sterujący powodujący zdalne zamknięcie przeciwpożarowych klap odcinających znajdujących się na granicy strefy objętej pożarem. Zamknięcie to nazywane jest przejściem do pozycji bezpieczeństwa. Ze względu na sposób sterowania wyróżniamy dwa rodzaje omawianego typu klap:
* samoczynne, działające bez zewnętrznego sygnału sterującego. Są to urządzenia wyposażone wyłącznie w mechanizm dźwigniowo-sprężynowy. Klapa utrzymywana jest w pozycji oczekiwania cięgłem sprężynowym z termoelementem wyposażonym w topik. Wzrost temperatury towarzyszący rozwojowi pożaru powoduje rozpuszczenie spoiwa, a dzięki energii potencjalnej zmagazynowanej w napiętej sprężynie następuje zamknięcie klapy. Pomimo faktu, że jest to najtańsze i stosunkowo pewne rozwiązanie, polskie przepisy ograniczają zastosowanie klap samoczynnych wyłącznie do obiektów, nieposiadających systemów detekcji pożaru, co w świetle znowelizowanych przepisów znacznie ogranicza możliwość stosowania urządzeń tego typu.Rys. 1. Klapa przeciwpożarowa Smay KTS-O-S

* zdalnie sterowane, działające pod wpływem zewnętrznego sygnału do przejścia w pozycję bezpieczeństwa. Klapy tego typu oprócz obowiązkowego wyzwalacza termicznego mogą być sterowane mechanizmem dźwigniowo-sprężynowym wyposażonym w elektromagnes lub elektromagnes z siłownikiem lub zespolony siłownik elektryczny np. Gryfit CX-4. Rys. 2. Klapa Gryfit CX- Rys. 3. KTS-O-SE - klapa


Sygnał sterujący
   Generalnie stosowane są dwa rodzaje sygnałów sterujących położeniem klap przeciwpożarowych: przerwa prądowa (rozwiązanie bardziej popularne) i impuls (system stosowany np. we Francji). Oba z tych rozwiązań mają swoich zwolenników i w chwili obecnej trudno przesądzać, które z nich jest lepsze. Klapy wyzwalane impulsem prądowym są z pewnością mniej podatne na przypadkowe zamknięcie wywołane chwilowym zanikiem napięcia, co jest dość kłopotliwą cechą sterowania za pomocą przerwy prądowej.

Napęd dźwigniowo-sprężynowy
   Omawiając mechanizmy sprężynowe warto zwrócić uwagę na coraz częściej stosowane dodatkowe przełożenia mechaniczne zwiększające siłę, z jaką elektromagnes utrzymuje klapę w pozycji otwartej. Rozwiązania takie znacznie ograniczają przypadkowe i niekontrolowane zamknięcia klapy związane przykładowo z drganiami od wentylatora albo chwilowymi wahaniami napięcia.
   

Funkcja komfortu obsługi
   Sterowane położeniem klapy przy wykorzystaniu siłowników elektrycznym jest z całą pewnością najpraktyczniejsze oraz najwygodniejsze i nie bez przyczyny często nazywane jest funkcją komfortu obsługi Zastosowanie siłowników umożliwia wygodne testowanie skuteczności układu odcinającego oraz bezobsługowy powrót systemu do stanu oczekiwania w przypadku wystąpienia fałszywego alarmu lub alarmu próbnego. Ponadto czas zamykania klapy pożarowej wyposażonej w siłownik, wynoszący przeważnie około 20 s, wyklucza wystąpienie zjawiska udaru mechanicznego, którego konsekwencją może być uszkodzenie kanałów wentylacyjnych.
   

Centralka sterowania pożarowego
Podstawowym elementem instalacji wentylacji pożarowej, odpowiedzialnym za weryfikację alarmów i realizację przyjętego scenariusza działań na wypadek pożaru, jest centrala sterownicza. Do centrali spływają sygnały z systemów detekcji i ręcznych ostrzegaczy pożarowych natomiast z centrali wychodzą sygnały sterujące pracą instalacji wentylacji ogólnej i pożarowej, a więc wentylatorów napowietrzających i oddymiających oraz wszelkiego typu klap przeciwpożarowych, a także instalacji tryskaczowej, sygnalizacyjnej i nagłaśniającej, otwierającej drogi ewakuacyjne oraz sterujące pracą wind itd.

CZYTAJ CAŁOŚĆ, ZAMÓW PRENUMERATĘ:

TRADYCYJNĄ                         E-WYDANIE