Jak inofrmuje Izba Administracji Skarbowej w Lublinie na przejściu granicznym w Zosinie funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej udaremnili próbę przemytu blisko 55 kg czynnika chłodniczego R134a. Substancja była przewożona w czterech metalowych butlach, bez zgłoszenia celnego oraz wymaganej dokumentacji, co stanowi naruszenie obowiązujących przepisów unijnych. Zdarzenie to nie jest jedynie incydentem o charakterze kryminalnym. To kolejny dowód na narastające napięcia pomiędzy regulacjami środowiskowymi a realiami rynkowymi w sektorze chłodnictwa i klimatyzacji.

Presja regulacyjna kontra praktyka rynkowa

Czynnik R134a, jeszcze niedawno powszechnie stosowany w instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych, od lat znajduje się pod rosnącą presją legislacyjną. Ze względu na wysoki współczynnik GWP (Global Warming Potential), jego wykorzystanie w nowych urządzeniach w Unii Europejskiej zostało ograniczone już w 2017 roku.

Dodatkowo przyjęte w 2024 roku przepisy przewidują stopniowe wycofywanie fluorowanych gazów cieplarnianych (tzw. F-gazów), co w praktyce oznacza całkowite odejście od takich substancji w perspektywie najbliższych dekad.

Jednocześnie rynek – szczególnie w obszarze serwisu i utrzymania istniejących instalacji – wciąż wykazuje istotne zapotrzebowanie na ten czynnik. To właśnie ta luka pomiędzy regulacją a realnym zapotrzebowaniem tworzy przestrzeń dla nielegalnego obrotu.

Szara strefa F-gazów – rosnący problem

Próba przemytu w Zosinie wpisuje się w szerszy trend obserwowany na granicach Unii Europejskiej. Ograniczenia ilościowe (quota system) oraz rosnące koszty legalnego wprowadzania F-gazów do obrotu powodują, że część podmiotów sięga po nielegalne źródła zaopatrzenia.

W analizowanym przypadku kierowca – obywatel Litwy – próbował wwieźć czynnik bez wymaganych dokumentów Komisji Europejskiej, co skutkowało zatrzymaniem towaru i wszczęciem postępowania karnego skarbowego.

Warto podkreślić, że skala ujawnionego transportu (ok. 55 kg) nie jest duża z punktu widzenia przemysłowego, ale ma znaczenie systemowe – wskazuje na ciągłość zjawiska i jego powtarzalność.

Źródło: https://www.lubelskie.kas.gov.pl/