Mikroorganizmy w budynkach biurowych
Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 
Data dodania: 07.09.2007

Jakość powietrza wewnętrznego uzależniona jest od stanu zanieczyszczenia powietrza zewnętrznego, a w budynkach zaopatrzonych w instalację klimatyzacyjno-wentylacyjną zależy przede wszystkim od sprawności działania urządzeń wchodzących w jej skład.
Mimo wdrażania nowoczesnych technologii, wciąż pojawiają się u użytkowników pomieszczeń klimatyzowanych objawy dyskomfortu, a nawet rozmaite schorzenia. Jedną z głównych przyczyn takiego stanu rzeczy jest obecny w pomieszczeniach bioaerozol.
 

     Pojęcie bioaerozol oznacza fragmenty tkanek roślin, pancerzyki zwierząt, pyłki roślin, bakterie oraz grzyby – zarówno w postaci komórek wegetatywnych, jaki i form przetrwalnych, a także mykotoksyny i endotoksyny, egzoenzymy oraz fragmenty ścian komórkowych (Jones 1998; Baron i Willeke, 2001). Rozmiary cząstek bioaerozolu zawierają się w przedziale od 0,02 µm do 100 µm (Cox i Wathes, 1995). Mogą one również tworzyć skupiska i przytwierdzać się do innych cząstek, takich jak: pyły, drobiny wody i śliny, pyłki roślin w efekcie czego powstają kompleksy o znacznie większych rozmiarach (Wake i wsp., 1995; Górny i wsp., 1999).
     Bioaerozol obecny w pomieszczeniach pochodzi przede wszystkim z układu oddechowego i odzieży samych użytkowników pomieszczeń, ale jego źródłem mogą być również elementy instalacji klimatyzacyjno-wentylacyjnej takie jak: filtry, osady z przewodów rozprowadzających powietrze, czy woda z nawilżaczy.
     Filtry powietrza, w czasie eksploatacji, zatrzymują pyły organiczne i nieorganiczne a wraz z nimi cząstki bioaerozolu. Cząstki organiczne zatrzymane na filtrach stanowią jednak dla mikroorganizmów źródło węgla, a wilgoć zawarta w przepływającym powietrzu – źródło wody. W tych warunkach drobnoustroje nie tylko przeżywają w materiale filtracyjnym, ale nawet znacznie zwiększają swoją liczebność. W konsekwencji prowadzi to do emisji mikroorganizmów z filtrów i wtórnego zanieczyszczenia uzdatnianego powietrza. Podobne zjawisko obserwuje się w przypadku osadów odkładających się w przewodach wentylacyjnych, ale najkorzystniejsze warunki do wzrostu bakterii i grzybów występują w elementach instalacji o najwyższej wilgotności, tj. w nawilżaczach i w komorach zraszania.
     Kontakt z bioaerozoem może powodować nie tylko uczucie dyskomfortu, ale może też wywoływać reakcje alergiczne, zatrucia oraz infekcje dróg oddechowych, również o charakterze przewlekłym (astma). Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia użytkowników pomieszczeń są pleśnie, ze względu na produkcję mykotoksyn oraz bakterie gramujemne wytwarzające endotoksyny. Właściwości infekcyjne posiadają wyłącznie żywe komórki; komórki martwe lub ich fragmenty mogą być przyczyną reakcji alergicznych o różnym nasileniu.
     Wysoki poziom stężenia bioaerozolu w powietrzu wewnętrznym jest jedną z przyczyn występowania tzw. Syndromu Chorego Budynku (ang. Sick Building Syndrome – SBS). SBS definiowany jest przez WHO jako zjawisko, w którym ponad 30% użytkowników budynku odczuwa dyskomfort i skarży się na złe samopoczucie. Szacuje się, że obecnie co trzeci budynek biurowy boryka się z tym problemem (Muszyński i Wojewódka, 2001).

     W niniejszej publikacji przedstawiono badania instalacji klimatyzacyjno-wentylacyjnej trzech budynków biurowych, których krótka charakterystyka została zawarta w tabeli 1. (...)

Wyniki badań w budynku A
     W budynku oznaczonym jako A stwierdzono bardzo małą liczebność badanych mikroorganizmów. Dotyczyło to zarówno powietrza w centrali klimatyzacyjnej, jak i nawiewnego do pomieszczeń. Zastosowane w centrali klimatyzacyjnej filtry klasy F5 i F7 zapewniały redukcję mikroorganizmów od około 90 do prawie 100%. Zainstalowane dodatkowo na każdym piętrze szafy klimatyzacyjne zaopatrzone w filtr F5 pozwalały na uzyskanie powietrza bardzo wysokiej jakości. Potwierdzeniem tego jest liczba bakterii psychrofilnych i mezofilnych nie przekraczająca 10 jtk/m3, przy jednoczesnym braku grzybów oraz gronkowców mannitolododatnich – organizmów potencjalnie patogennych.

Wyniki badań w budynku B...

     Budynek B badano 3-krotnie – w porze letniej, jesiennej oraz wiosennej. W porze letniej oraz jesiennej przeprowadzono badania powietrza we wszystkich pięciu (nr: 1-5) istniejących tam centralach nawiewnych, jednej wywiewnej i w pomieszczeniach użytkowych. Zbadano także osady z kanałów oraz zużyte filtry powietrza. Wiosną przebadano 2 centrale – w jednej pracowały nawilżacze parowe a w drugiej powietrze nie było nawilżane. Analizie poddano również osady z wnętrza obu central oraz próbki wody z nawilżacza parowego. (...)

 



Podsumowanie wyników
     Zastosowanie 3-stopniowej filtracji powietrza zapewniło w budynku A bardzo wysoką jakość powietrza wewnętrznego. Mimo 70% udziału powietrza recyrkulowanego zainstalowanie filtrów klasy F5, F7, F5 oraz ich regularna wymiana spowodowały nawet 100% redukcję liczby bakterii w powietrzu nawiewanym do pomieszczeń. W budynku tym ilość wymian powietrza w pomieszczeniach była najwyższa w porównaniu z pozostałymi obiektami.

     W budynku B zastosowana 2-stopniowa filtracja z użyciem filtrów klasy G3 nie zapewniała wysokiej jakości powietrza wewnętrznego. Powodowało to kumulację osadów w kanałach wentylacyjnych, a wraz z nimi mikroorganizmów, których liczba dochodziła do 2500 jtk/cm2 (grzyby). Jednocześnie badania zużytych filtrów powietrza z fancoili wykazały bardzo duże nagromadzenie mikroorganizmów w materiale filtracyjnym sięgające 4000 jtk/cm3 (bakterie). Zużyte filtry wstępne zawierały jeszcze wyższą liczbę zarówno bakterii jak i grzybów, odpowiednio 5800 jtk/cm3 oraz 2200 jtk/cm3. Warto podkreślić, że tak duża zawartość żywych mikroorganizmów w tkaninach filtracyjnych występowała przy bardzo niskiej wilgotności podłoża sięgającej zaledwie 1-5%.
     Woda z nawilżacza parowego również zawierała bakterie w ilości 103-104 jtk/cm3. Stwierdzono, że ta sama woda pozostawiona w nieczynnym parowniku po miesiącu zawierała już 1000-krotnie więcej bakterii. Pomimo, że liczebność mikroorganizmów nie przekraczała w pomieszczeniach biurowych dopuszczalnego poziomu to przy niższej od zalecanej krotności wymian powietrza (1,5-2,7/h) okresowo występował u pracowników zespół dolegliwości (SBS).
     W budynku C do uzdatniania powietrza, podobnie, jak w budynku B, zastosowano dwa filtry klasy G3, ale ilość wymian powietrza była tu niższa i wynosiła średnio zaledwie 1,0/h. Przeprowadzone w tym budynku badania porównawcze dotyczące jakości powietrza nawiewanego z instalacji oraz powietrza wewnątrz pomieszczenia wykazały, że przed wymianą filtrów w centrali powietrze nawiewane z instalacji zawierało więcej bakterii i grzybów niż stwierdzono wewnątrz pomieszczenia (tabela 6). Wymiana zużytych filtrów powietrza wpłynęła korzystnie na jakość powietrza nawiewanego oraz wewnętrznego. Wprawdzie w powietrzu z instalacji wentylacyjnej i w niektórych pomieszczeniach bardzo liczne były grzyby, ale wiązało się to zapewne z ich dużym stężeniem w powietrzu zewnętrznym ponieważ budynek ten miał otwierane okna. Spadek liczby mikroorganizmów w powietrzu w budynku po zainstalowaniu świeżych filtrów potwierdza występujące wcześniej zjawisko reemisji mikroorganizmów z obładowanych filtrów. Badania zużytych filtrów, pracujących w centralach podczas pierwszego badania powietrza, wykazały bardzo duże nagromadzenie żywych mikroorganizmów, z których najliczniejsze były pleśnie – 10 000 jtk/cm3 filtra. Liczba bakterii osiągnęła 6000 jtk/cm3. W osadach z instalacji klimatyzacyjno-wentylacyjnej w budynku C stwierdzono niewielką koncentrację mikroorganizmów. Wynik ten dotyczy jednak wyłącznie osadów z central klimatyzacyjnych, a nie kanałów wentylacyjnych, gdzie nagromadzenie osadów, a wraz z nimi bakterii i grzybów, może być znacznie większe.

 Wnioski
     Otrzymane wyniki pozwoliły sformułować następujące wnioski:
● do uzdatniania powietrza powinno się stosować filtry klasy wyższej aniżeli G3, optymalnie- F5 a filtracja powinna być więcej niż 2-stopniowa,
● filtry powietrza wymagają regularnej wymiany ze względu na gromadzące się w nich mikroorganizmy zdolne do przeżycia mimo bardzo niskiej wilgotności materiału i powodujące tzw. wtórne zanieczyszczenie powietrza,
● należy przestrzegać zalecanej liczby wymian powietrza w pomieszczeniach,
● woda z nawilżaczy parowych wymaga stałej kontroli pod względem sanitarnym oraz powinna być z nich usuwana po zakończonym okresie eksploatacji,
● obecność w powietrzu pomieszczeń mikroorganizmów potencjalnie patogennych: gronkowców hemolizujących oraz pleśni zdolnych do wytwarzania mykotoksyn, narzuca konieczność okresowych badań jakości powietrza wewnętrznego,
● kanały wentylacyjne powinny na całej długości mieć rozmieszczone otwory rewizyjne umożliwiające pobieranie próbek osadów do badań i diagnozowanie aktualnego stanu zanieczyszczenia mikrobiologicznego,
● instalacja klimatyzacyjno-wentylacyjna powinna być okresowo poddawana czyszczeniu ze względu na osiadający tam kurz, a wraz z nim mikroorganizmy. 

 

Reklama

POLECAMY WYDANIA SPECJALNE

  • Pompy ciepła 2018

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2017

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2018

  • Pompy ciepła 2015

  • Pompy ciepła 2016

  • Pompy ciepła 2017

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2015

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2016

  • Pompy ciepła 2014

  • Pompy ciepła 2012

Reklama

Katalog firm chłodnictwo, klimatyzacja, wentylacja

CHŁODNICTWO: Agregaty (chillery) chłodzone powietrzem, Agregaty (chillery) chłodzone wodą, Agregaty absorpcyjne, Agregaty skraplające, Aparatura kontrolno-pomiarowa, Chłodnice, Chłodnictwo w transporcie, Chłodziwa i nośniki ciepła, Czynniki chłodnicze, Dry-coolery, Drzwi chłodnicze (okucia, akcesoria), Elementy rozprężające, Filtry - osuszacze czynnika chłodniczego, Komory chłodnicze i zamrażalnicze, Kontenery chłodnicze, Maszyny do produkcji lodu (płatkarki, kostkarki), Materiały termoizolacyjne, Meble chłodnicze i zamrażalnicze, Monobloki chłodnicze, Odolejacze, separtory, Oleje sprężarkowe, Płyty warstwowe, Pompy cyrkulacyjne, Silniki, Siłowniki, Sprężarki chłodnicze, Tunele mroźnicze (kriogeniczne), Układy i aparatura regulacyjna, zabezpieczająca i nadzorująca, Urządzenia rozmrażające, Wieże chłodnicze, Wyłączniki i przekaźniki czasowe, Wymienniki ciepła (parowacze, skraplacze), Wymienniki płytowe, Zasobniki chłodu, Zawory, Zespoły spręzarkowe, Pozostałe akcesoria, Projektowanie, badania, doradztwo techniczne, certyfikacja.

KLIMATYZACJA i WENTYLACJA: Aparatura kontrolno-pomiarowa, Aparaty grzewczo-wentylacyjne, Centrale klimatyzacyjne monoblokowe, Centrale klimatyzacyjne rooftop, Centrale klimatyzacyjne sekcyjne, Chłodnice/nagrzewnice kanałowe, Czerpnie i wyrzutnie, Filtry powietrza, Kanały wentylacyjne, Klapy ppoż. (oddymiające, odcinające), Klimakonwektory, Klimatyzacja samochodowa, Klimatyzatory kompaktowe (przenośne, okienne), Klimatyzatory split, Klimatytory multi splity, Kolektory słoneczne, Kratki, nawiewniki, dysze, Kurtyny powietrzne, Materiały termoizolacyjne, Nasady kominowe, wywietrzniki, Nawilżacze (parowe, zraszające, ultradźwiękowe, komory zraszania), Oczyszczacze powietrza, Odciągi miejscowe, Okapy kuchenne, Osuszacze powietrza, Pompy ciepła, Pompy cyrkulacyjne, Przepustnice, Rekuperatory i regeneratory do odzysku ciepła, Siłowniki, Stropy, belki chłodząco-grzejące, Systemy Super Multi, Szafy klimatyzacji precyzyjnej, Tłumiki hałasu, Układy i aparatura regulacyjna, zabezpieczająca i nadzorująca, Wentylatory dachowe, Wentylatory oddymiające, przeciwwybuchowe, chemoodporne, Wentylatory osiowe, Wentylatory promieniowe, Wentylatory strumieniowe (oddymiające), Wymienniki gruntowe, Pozostałe akcesoria, Projektowanie, badania, doradztwo techniczne, certyfikacja.

MATERIAŁY, NARZĘDZIA, PRZYRZĄDY, AKCESORIA: Izolacje akustyczne, termiczne, Materiały i przyrządy lutownicze i spawalnicze, Materiały uszczelniające, Narzędzia, Rury, kształtki, akcesoria, Urzadzenia i środki czyszczące, Urządzenia do inspekcji i czyszczenia systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych, Urządzenia do usuwania i napełniania instalacji chłodniczych; recyklingu czynników chłodniczych, Wibroizolacje, Zamocowania i tłumiki drgań.

INNE: Zrzeszenia i organizacje, Oprogramowanie komputerowe, Portale internetowe, Targi, wystawy, szkolenia.