Przełom roku przyniósł nam m.in. nowelizację ustawy F-gazowej wraz z rozporządzeniami wykonawczymi, a także kolejną implementację z pakietu Ecodesign. Czego możemy spodziewać się w następnych miesiącach roku 2018? Jakie kolejne akty prawne, wytyczne czy wydarzenia społeczne będą decydowały o kierunku rozwoju szeroko pojętej branży HVACR?

T.T.: Rozwój branży jest stymulowany przez kilka czynników. Pierwszym z nich, chyba najważniejszym, są potrzeby inwestorów, którzy budują nowe obiekty lub modernizują istniejące. To oni w dużej mierze narzucają swoje oczekiwania wobec projektantów i wykonawców instalacji. To w głównej mierze od ich świadomości i jednocześnie zasobności portfeli zależy to, jak wiele się buduje i jaką jakość osiąga się w budynkach. Obserwuję dwa główne trendy na polskim rynku. Dominujący, to oczywiście wznoszenie obiektów w podstawowym standardzie, który ma spełniać przede wszystkim wymogi formalne stawiane przed inwestorem, co niestety często odbija się na jakości zarówno warunków panujących w budynku, jak i trwałości instalacji oraz kosztach jej eksploatacji. Takie podejście zmusza projektantów do stosowania wyłącznie standardowych rozwiązań, a wykonawców do presji na maksymalne oszczędności przy wyborze stosowanych urządzeń i materiałów. W efekcie, wielu użytkowników obiektów nie jest zadowolonych z komfortu, a jakość instalacji często pozostawia wiele do życzenia. Jednak od pewnego czasu inwestorzy coraz częściej są świadomi tego, jak ich nowe budynki powinny funkcjonować, doceniają rolę komfortu i rozumieją, jak szukać oszczędności nie tylko na etapie inwestycji, ale także podczas eksploatacji. Ta grupa stale się powiększa i dzięki niej w Polsce powstaje coraz więcej nowoczesnych budynków.

Drugim bardzo ważnym czynnikiem, mającym wpływ na funkcjonowanie branży, jest szeroko rozumiana legislacja. Wymogi prawne określają nie tylko wymagania techniczne dotyczące budynków i ich parametrów technicznych, ale regulują wiele kwestii związanych z eksploatacją budynków i instalacji, a także ze sposobem prowadzenia firm instalacyjnych. Określają także coraz częściej wymagania wobec konkretnych grup wyrobów instalacyjnych, jak chociażby wspomniany pakiet Ecodesign, odnoszący się między innymi do wentylatorów, central wentylacyjnych, pomp ciepła, czy agregatów sprężarkowych.

W zakresie legislacji w tym roku możemy się spodziewać nowelizacji dyrektywy EPBD, która jest na etapie konsultacji uczestników europejskiego procesu legislacyjnego, między innymi branżowych stowarzyszeń takich jak EVIA (Stowarzyszenie Europejskiego Przemysłu Wentylacyjnego), którego członkiem od kilku lat jest Stowarzyszenie Polska Wentylacja. Dyskusje dotyczą między innymi tego, jak w dyrektywie wzmocnić powiązanie wymagań oszczędności energetycznych z zachowaniem wysokiego komfortu w budynkach, w tym jakości powietrza wewnętrznego. Celem branży jest również przekonanie do wprowadzenia obowiązku okresowych kontroli instalacji wentylacyjnych w budynkach, podobnie jak dla instalacji grzewczych. Kolejnym aspektem jest uznanie energii pochodzącej z odzysku ciepła za rodzaj energii odnawialnej, co w sposób formalny wzmocniłoby rolę tej technologii. Zmiany w dyrektywie EPBD powinny pociągnąć za sobą również zmiany w krajowym systemie prawnym.

Na rynku krajowym ważne są dla branży wentylacyjnej nowe przepisy regulujące zasady wprowadzania wyrobów do obrotu. Mam na myśli objęcie ważnej grupy wyrobów wentylacyjnych, takich jak przewody, kształtki, akcesoria, obowiązkiem znakowania znakiem B. Wprowadzenie tych regulacji powoduje konieczność spełnienia przez producentów wielu wymogów formalnych. Oceniam, że branża nie jest w pełni do tego przygotowana, nie ma także do końca jasnych procedur i sprawnej struktury instytucji, które są uprawnione do prowadzenia oceny wyrobów.

Stowarzyszenie Polska Wentylacja prowadzi bardzo intensywne działania w celu wsparcia branży poprzez bieżące kontakty z Ministerstwem Infrastruktury i Budownictwa oraz Instytutem Techniki Budowlanej. Mamy podstawy do tego, aby spodziewać się przesunięcia terminu wdrożenia nowych przepisów i wprowadzenia bardziej klarownych zasad oceny wyrobów. Na ten temat będziemy mówić między innymi na tegorocznym Forum Wentylacja. Według GUS, Polska gospodarka odnotowuje kolejny rok silnego wzrostu.

Czy według Pana ten wzrost gospodarki, a także silnej konsumpcji przełożył się również na branżę HVAC?

T.T.: Nasza branża rozwija się dosyć stabilnie od wielu lat. Nie jest to jednak taki wzrost, jak podają ogólnopolskie statystyki, które odzwierciedlają zwiększenie prostej konsumpcji konsumentów i inwestycje infrastrukturalne. Można jednak patrzeć optymistycznie zarówno na miniony rok, jak i w przyszłość. Obserwujemy stabilne wzrosty i dobre prognozy zarówno wśród producentów, jak i firm handlowych. Wszyscy liczą także na wzrost liczby prywatnych inwestycji, które póki co, są w dużej mierze w uśpieniu. Ten czas na pewno nadejdzie. Już za niespełna miesiąc odbędzie się 16. edycja targów FORUM WENTYLACJA – SALON KLIMATYZACJA, podczas których wręczone zostaną nagrody DELTA dla firm wykazujących znaczący rozwój na tle rynku. 

Czy mógłby Pan przybliżyć, jakie dane decydują tu o wyborze liderów rynku?

T.T.: Stowarzyszenie Polska Wentylacja, tworząc przed czterema laty zasady przyznawania nagród DELTA, kierowało się kilkoma głównymi zasadami. Przyjęliśmy, że będziemy analizować kondycję branży na podstawie ogólnodostępnych danych finansowych, co oznacza, że stawiamy na transparentność i rzetelność podmiotów gospodarczych. Ważnym założeniem było, aby wypracować taką formułę oceny przedsiębiorstw, która nie będzie podatna na chwilowe, jednoroczne wahania wyników osiąganych przez podmioty. Oceniamy je w perspektywie czteroletniej i porównujemy do średniej wyliczanej dla branży. Pod uwagę bierzemy firmy działające co najmniej od pięciu lat i osiągające pewien minimalny poziom obrotów. Dzięki temu unikamy sytuacji, w których bardzo dobre wskaźniki procentowe dla danej firmy wcale nie są obiektywnie dobre na tle branży. Dla każdego, kto prowadzi działalność gospodarczą jasne jest, że łatwo osiąga się duże procentowe wzrosty, gdy firma startuje. Łatwo zwiększać obroty w pierwszych 2, 3 latach o 100% rocznie. Z przymrużeniem oka można powiedzieć, że wystarczy przecież w pierwszym roku działalności sprzedać jeden wentylator, a w drugim dwa wentylatory, żeby dwukrotnie zwiększyć przychody. Ale nie takie wzrosty chcemy nagradzać.

Stosowany przez nas sposób wyliczania wskaźników premiuje te podmioty, które w kilkuletniej perspektywie osiągają stabilne, duże wzrosty przychodów i jednocześnie generują zyski. To właśnie takie firmy otrzymują nagrodę DELTA, bo przecież najważniejsze jest, aby przedsiębiorstwo rozwijało się nie tylko szybko, ale i stabilnie oraz przynosiło zyski. 

Nagrody PASCAL to  kolejne wyróżnienie przyznawane podczas tych targów, tym razem dla wiodących biur projektowych, realizujących instalacje wentylacji, klimatyzacji i chłodzenia budynków. Przypomnijmy może laureatów zeszłorocznych i powiedzmy, jakie rozwiązania wyróżniały te realizacje?

T.T.: Ideą Nagrody PASCAL jest promowanie myśli inżynierskiej, wskazywanie dobrych wzorów oraz uhonorowanie osób i firm będących autorami instalacji wentylacyjnych, klimatyzacyjnych i chłodzenia za wyróżniające się koncepcje inżynierskie oraz rzetelność zawodową. Nagroda PASCAL to również podkreślenie roli inżynierów branży wentylacyjno-klimatyzacyjnej w procesie projektowym oraz ich wkładu w dzieło budowlane. Celem nagrody jest pokazanie, jak istotna jest jakość powietrza środowiska wewnętrznego i jaki ma wpływ na codzienne funkcjonowanie każdego z nas.

A jakie inwestycje i projekty zostały zgłoszone do tegorocznej edycji PASCAL 2018?

T.T.: Jesteśmy aktualnie w trakcie procedury wyłaniania laureatów Nagrody. W tegorocznej edycji nominowano 12 projektów instalacji, w różnych typach obiektów. Podczas prac Kapituły Nagrody przeanalizowano już wszystkie zgłoszenia i dokonano wstępnej oceny, wystosowano też do projektantów szczegółowe pytania uzupełniające i w pierwszej połowie lutego Kapituła podejmie ostateczne decyzje. Nie mogę zdradzać więcej szczegółów. Oficjalne ogłoszenie laureatów nastąpi 27 lutego podczas uroczystej Gali Branżowej organizowanej przez Stowarzyszenie.

Nominowane projekty zostaną zaprezentowane podczas Warsztatu Projektanta, który zorganizowano w ramach programu seminaryjnego targów FORUM WENTYLACJA – SALON KLIMATYZACJA. Warsztat odbędzie się 27 lutego. Zachęcam do śledzenia strony internetowej www.nagrodapascal.pl, gdzie umieszczamy informacje o bieżącej edycji oraz edycjach z lat ubiegłych.

Silnym impulsem do odwiedzenia targów są liczne panele seminaryjne. Jakie zagadnienia będą podejmowane podczas tegorocznego wydarzenia?

T.T.: Faktycznie seminaria są bardzo ważnym elementem FORUM. Staramy się, aby jak najlepiej trafiały w zainteresowania branżystów. Seminaria eksperckie są prowadzone przez niezależnych specjalistów. Najnowsze przepisy, normy, zalecenia i wytyczne projektowe z zakresu wentylacji, wentylacji pożarowej, klimatyzacji i chłodzenia, energooszczędność i komfort instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, wentylacja naturalna i technika kominowa – to tylko niektóre tematy podejmowane na seminariach.

Wśród zagadnień można wyróżnić kilka podstawowych tematów, którym poświęcamy bloki tematyczne. Będą to Przepisy, Energia, Komfort, Ochrona przeciwpożarowa, Wentylacja profesjonalnych kuchni, Instalacje w obiektach służby zdrowia, Eksploatacja. W tym roku seminaria będą się odbywać równolegle w trzech salach konferencyjnych.

Dla osób związanych z branżą chłodniczą, ale nie tylko, współorganizują Państwo wraz z Fundacją PROZON panel pod hasłem Warsztaty chłodnicze?

T.T.: Nasza współpraca trwa już kilka lat, a jej efekty są dla obu stron satysfakcjonujące. Warsztaty cieszą się dużym zainteresowaniem. W bieżącej edycji będą omawiane zagadnienia dotyczące centralnego rejestru operatorów i jego zmian po modernizacji; regeneracji i recyklingu czynników chłodniczych oraz nowelizacji ustawy F-gazowej i jej wpływu na działalność branży chłodniczej i klimatyzacyjnej. Dodatkowo w programie znajdzie się blok prezentacji chłodniczych wykorzystujących CO₂ – w tym automatyka w chłodnictwie komercyjnym,
sterowanie układami kaskadowymi, układy kaskadowe oparte na CO₂, zeotropowe mieszaniny CO₂ w obiegu podkrytycznym. Ponadto zostanie zorganizowane minilaboratorium zajmujące
się badaniem właściwości czynników chłodniczych, a na zainteresowanych szczegółowymi rozmowami będzie czekać punkt konsultacyjny chłodnictwa CO₂. 
W Strefie Instalatora znajdzie się stanowisko, w którym będzie się odbywał Konkurs lutowania o tytuł Mistrza Targów.

W ubiegłym roku wprowadzili Państwo Warsztaty CAD. Czy będą one kontynuowane i czego odwiedzający mogą oczekiwać w ramach tego projektu?

T.T.: Również w tym roku organizujemy strefę, w której będzie można dowiedzieć się więcej o oprogramowaniu, platformach wspomagania projektowania, wziąć udział w praktycznych wykładach i prezentacjach. Podczas warsztatów prowadzonych przez AEC Design będzie można wziąć udział w zajęciach z podstaw modelowania instalacji w Revit oraz modelowania własnych obiektów bibliotecznych. Będzie też można powalczyć o bezpłatne szkolenia. Zaplanowano także stanowiska, w których producenci zaprezentują własne programy doborowe.

Na tegorocznej ARENIE TECHNOLOGII prezentowane będą KLIMATYZATORY SPLIT oraz CENTRALE WENTYLACYJNE z odzyskiem ciepła o wydajności do 1000 m³/h. Dlaczego akurat te produkty?

T.T.: Jak w każdej edycji, staramy się zaprezentować tematy, które są interesujące dla możliwie szerokiej grupy odwiedzających. Klimatyzatory split to bardzo popularne urządzenia i co roku producenci oferują nowe modele różniące się nie tylko wzornictwem, ale także rozwiązaniami technicznymi i funkcjonalnością. Również małe centrale wentylacyjne są bardzo często stosowane, więc grupie projektantów i instalatorów wykorzystujących te urządzenia chcemy dać możliwość bliskiego zapoznania się z najnowszymi rozwiązaniami. Zaletą Areny Technologii jest to, że produkty można obejrzeć z bliska, ocenić ich rozwiązania i jakość. To praktyczne i Arena co roku cieszy się dużym zainteresowaniem.

Biorąc powyższe pod uwagę, tegoroczna edycja będzie ciekawym wydarzeniem, w którym warto uczestniczyć. Może zatem na koniec naszej rozmowy kilka wskazówek dla odwiedzających – jak sprawnie się dostać i zaplanować swój dzień na FORUM WENTYLACJA – SALON KLIMATYZACJA 2018?

T.T.: Proponuję przede wszystkim śledzić naszą stronę internetową www.forumwentylacja.pl. Są tam wszelkie niezbędne informacje – od programu merytorycznego, listy wystawców, którą można sortować według grup produktowych i stworzyć sobie indywidualną listę firm do odwiedzenia, prezentacji produktów zgłoszonych do konkursu Najciekawszy Produkt, kończąc na typowo praktycznych informacjach dotyczących godzin otwarcia, parkingów. Bardzo ważną funkcją udostępnianą na stronie internetowej jest REJESTRACJA ONLINE. Ponieważ każdy uczestnik targów musi się zarejestrować, zachęcamy do rejestracji on-line. To przede wszystkim wygoda i oszczędność czasu.

Rejestrując się przez internet i wykupując on-line bilet wstępu, uczestnik otrzymuje mailowo imienny identyfikator, który uprawnia do wejścia na targi. Nie trzeba więc czekać w kolejce do recepcji. W podobny sposób pocztą elektroniczną przesyłana jest też faktura za bilet. Ponadto bilety zakupione przez internet mają najkorzystniejszą cenę.

Dziękuję za rozmowę i jako Partner Medialny zapraszamy w dniach 27–28 lutego na targi, podczas których będzie można zapoznać się z najnowszymi trendami na rynku HVAC oraz wysłuchać porad ekspertów na stoiskach oraz podczas paneli seminaryjnych.

T.T.: Zapraszam do odwiedzenia naszych targów, gdyż jest to jedyne wydarzenie w Polsce o tak dużej liczbie wystawców i tak bogatym programie merytorycznym. Każdy znajdzie tu dla siebie coś ciekawego. Dla gości mamy też niespodziankę. Będziemy organizować specjalny konkurs, w którym oferujemy interesujące nagrody. Główną nagrodą jest skuter marki PEUGEOT. Wszelkie szczegóły na naszej stronie www.forumwentylacja.pl