Systemy oddymiania oraz ochrony przed zadymieniem funkcjonujące pod wspólną nazwą wentylacji pożarowej mają w porównaniu z np. instalacjami wymiany i uzdatniania powietrza stosunkowo krótką historię. Na dzień dzisiejszy nie do końca pozostaje rozpoznanych wiele wielkości fizycznych odpowiedzialnych za przepływ dymu ukierunkowany różnicą ciśnienia. Sytuacja taka jest szczególnym wyzwaniem dla konstruktorów oraz naukowców i stwarza szerokie pole do prowadzenia prac innowacyjnych, których efektem jest opracowanie i wdrażanie nowych urządzeń, koncepcji technicznych, służących podniesieniu bezpieczeństwa funkcjonowania obiektu. Wspomniane prace dotyczą zarówno całych układów, takich jak np. system sterowania różnicą ciśnienia w budynku jak i poszczególnych elementów tych systemów przykładowo: układy automatycznego sterowania i detekcji pożaru, nowoczesne konstrukcje wentylatorów oddymiania i napowietrzania, przeciwpożarowych klap odcinających, nadciśnieniowych, dymowych, układów zasilania itd. W niniejszym artykule chciałbym przedstawić kilka wybranych przykładów nowatorskiego podejścia do szeroko pojętych zagadnień wentylacji pożarowej.

Nowe systemy zabezpieczenia przed zadymieniem pionowych dróg ewakuacji
    Poprawne funkcjonowanie systemu gradacji ciśnienia uzależnione jest od jego właściwej konfiguracji w taki sposób, żeby podczas pożaru spełnione zostały dwa podstawowe warunki. Do momentu rozpoczęcia ewakuacji (przy założeniu zamkniętych wszystkich drzwi ewakuacyjnych) w całej kubaturze klatki schodowej musi zostać utrzymane z dokładnością do ±10%, nadciśnienie w stosunku do przestrzeni sąsiedniej rzędu np. 50 Pa. Nadciśnienie to zabezpiecza przestrzeń chronioną przed zadymieniem przy spełnieniu dodatkowego warunku, jakim jest siła potrzebna do otwarcia drzwi na każdej kondygnacji (nie może ona przekraczać poziomu 100 N). W chwili, kiedy uciekający ludzie z kondygnacji objętej pożarem otworzą drzwi wiodące do klatki schodowej oraz na poziomie wyjścia z budynku musi zostać spełniony warunek minimalnej prędkości przepływu powietrza przez te drzwi na odpowiednim poziomie np. 1 m/s. Jeżeli wymienione warunki zostaną spełnione uznaje się, że system zabezpieczenia przed zadymieniem klatki schodowej wykonany został prawidłowo.

Zintegrowany system zabezpieczenia przed zadymieniem oraz oddymiania dróg ewakuacyjnych w budynkach wielokondygnacyjnych SMIA
    Od paru lat funkcjonują na polskim rynku systemy wytwarzania i utrzymywania gradacji ciśnienia na pionowych drogach ewakuacji. Są to przykładowo systemy oparte na współdziałaniu instalacji wentylatorów napowietrzających i klap upustowych, które w warunkach pożaru pozwalają na spełnienie wymagań stawianych tego typu systemom. Rozwinięciem opisanego powyżej znanego układu jest wchodzący na polski rynek system SMIA. System ten został wykonany, przebadany i dopuszczony do stosowania w krajach skandynawskich, ze szczególną rekomendacją dla wielorodzinnych domów mieszkalnych. Jego częściami składowymi są:
● centralna jednostka wentylatorowa, montowana na najwyższej kondygnacji klatki schodowej,
● szafa sterownicza wraz z panelem kontroli i sterowania,
● sterownik ciśnienia.

Problemy z zabezpieczeniem przed zadymieniem pionowych dróg ewakuacji
(...)

Klapa upustowo-nadciśnieniowa
(...)

Innowacyjny system zabezpieczenia przed zadymieniem klatek schodowych w budynkach wysokich i wysokościowych
(...)

Oddymianie korytarzy/kondygnacji objętej pożarem
(...)

Przeciwpożarowe zabezpieczenie instalacji wentylacji ogólnej
(...)

Podsumowanie
    W podsumowaniu zwrócić należy uwagę na wciąż niedoskonałe przepisy prawa, które niejednokrotnie stanowią poważne utrudnienie przy wprowadzaniu nowoczesnych rozwiązań technicznych ochrony przeciwpożarowej budynków. Przykładem może tu być chociażby bezprzewodowy system oddymiania budynków, który do dnia dzisiejszego pomimo wielu pozytywnych opinii jest trudny do zastosowania na skutek niezbyt szczęśliwemu zapisowi w warunkach technicznych. Wypada mieć nadzieję, że następujące nowelizacje prawa nie zamkną drogi do wprowadzania nowocześniejszych, bezpieczniejszych i bardziej przyjaznych inwestorom technik wentylacji pożarowej.