Uwagi do artykułu „Inspekcja systemów klimatyzacji – analiza wymagań i propozycja protokołu” autorstwa Pana dr inż. Macieja Mijakowskiego

W związku z publikacją na łamach czasopisma „Chłodnictwo&Klimatyzacja” artykułu z w/w tytułem konieczne staje się sprecyzowanie poruszanego w nim problemu. Zasadnicze zastrzeżenie budzi przedstawiona podstawa prawna. Dyrektywa nie jest przepisem obowiązującym w krajowym systemie prawnym. Właściwym odwołaniem jest tu ustawa – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.). Prawo budowlane wdrażając na grunt krajowy dyrektywę 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 1 z 04.01.2003 r. str. 65-71; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 12, tom 2, str. 168), ograniczyło wymagania stawiane właścicielom lub użytkownikom systemów klimatyzacji do: Art. 62 ust. 1 pkt 6) okresowej (kontroli), co najmniej raz na 5 lat, polegającej na ocenie efektywności energetycznej zastosowanych urządzeń chłodniczych w systemach klimatyzacji, ich wielkości w stosunku do wymagań użytkowych o mocy, chłodniczej, nominalnej większej niż 12 kW.
Przedmiotowy wymóg wszedł w życie z dn. 1.01.2009 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1373), a zatem oceny winny zostać przeprowadzone do 2014 roku (dla instalacji istniejących). Jest więc niezmiernie dużo czasu, a i sama dyrektywa ulegnie znacznym modyfikacjom wkrótce podczas ostatniego posiedzenia Europarlamentu. Pociągnie to za sobą zmiany w polskiej ustawie.
Prawdopodobnie wprowadzony zostanie obowiązek rejestracji sporządzanych ocen, gdyż każdy uprawniony raz w roku musi przejść kontrolę poprawności sporządzania dokumentu, chyba że takiego nie sporządzał. Ogólnie 0,1% prac wybranych losowo musi być poddane weryfikacji. Projektowane prawo bardzo podkreśla konieczność zachowania niezależności uprawnionych do sporządzania ocen. W wielu krajach wykorzystywano sytuację do oferowania modernizacji systemu. Zdecydowano, że należy to „uciąć”.
Jest tendencja do obniżenia mocy chłodniczej do 5 kW. Zmienia się też podejście do przedmiotu oceny. W większym stopniu mówi się o aktualnej sprawności technicznej. Warto dodać, że instytucje budżetowe muszą zastosować się do uwag wynikających z oceny.
Polskie prawo budowlane, ze szkodą dla efektów regulacji, zupełnie pomija kwestię pomp ciepła. Można się jednak spodziewać, że zagadnienie powróci. Dla obiektów z dostępem publicznym (a więc i marketu prywatnego) o pow. użytkowej ponad 250 m2 powinno rozważyć się stosowanie pompy ciepła.
W świetle powyższego proponowana forma protokołu całkowicie odbiega od postawionego wymogu prawnego. Z jednej strony zawiera zbiór danych, których wpływ na rezultat końcowy opracowania polegającego na ocenie efektywności energetycznej zastosowanych układów chłodniczych jest żaden. Z drugiej strony nie odnosi się do celu opracowania. Użytkownik musi otrzymać inżynierską poradę techniczną na temat ewentualnego usprawnienia funkcjonującego układu chłodniczego.
Proponowana w protokóle forma inspekcji z wykorzystaniem „kartki i latarki” jest zbyt ryzykowna i raczej wskazane jest podejście bardziej profesjonalne z użyciem instrumentów pomiarowych.
Nowe przepisy wprowadzą zasady odbierania uprawnień na okres jednego roku z tytułu wadliwej lub nieprofesjonalnej oceny i publikację na stronie internetowej Ministerstwa nazwisk byłych uprawnionych, o czym warto pamiętać.
Niewątpliwie przedstawiona idea protokolarnego przeglądu systemu klimatyzacji jest godna polecenia, ale jej związek z istniejącym wymogiem prawnym jest znikomy.