Obiekty typu fitness powinny posiadać rozbudowane systemy wentylacyjne i klimatyzacyjne, które spełnią nie tylko wymagania zawarte w przepisach [11], lecz przede wszystkim zapewnią korzystny mikroklimat dla przebywających tam ludzi.

Do specyficznych pomieszczeń rozrywkowych będących, jednocześnie miejscem aktywnego wypoczynku, należą kluby fitness. Znajdują się praktycznie w każdym centrum handlowo- usługowym oraz w centrum odnowy biologicznej (SPA), czy w aquaparku. Świadczone są tam usługi w zakresie regeneracji ciała poprzez ćwiczenia fizyczne oraz zabiegi relaksujące. Zasadniczą cześć każdego fi tness klubu stanowią następujące pomieszczenia:
- sale treningowe z kompleksowym sprzętem do ćwiczeń siłowych i kardio (tzw. siłownie),
- sale taneczne do zajęć indywidualnych oraz grupowych,
- pomieszczenia przeznaczone do ćwiczeń mentalnych (joga) lub odpoczynku (relaksacyjne).

Ponadto w zależności od wielkości oraz układu funkcjonalnoużytkowego, poszczególne kluby będą posiadały także zaplecze. W skład zaplecza wchodzą:
- recepcja,
- poczekalnia,
- magazyny,
- pomieszczenia porządkowe,
- pomieszczenia socjalne wraz z pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi (przebieralnie, szatnie, natryski, umywalnie, WC).

Siłownie zazwyczaj wyposażone są w sprzęt do ćwiczeń fizycznych: bieżnie, rowery, steppery, sztangi, trenażery czy ergometry wioślarskie. Niektóre kluby posiadają także: sauny suche, łaźnie parowe, solaria i gabinety masażu. Zatem obiekty tego typu powinny zapewnić korzystny mikroklimat dla przebywających tam ludzi.

Mikroklimat w pomieszczeniach
Odczucie cieplne człowieka jest korzystne, gdy zachowana jest równowaga cieplna organizmu ludzkiego, zatem gdy nie odczuwa ani chłodu ani nadmiaru ciepła z otoczenia. Oznacza to, że ciepło wytworzone w organizmie ludzkim jest zbieżne z ciepłem całkowitym oddawanym przez człowieka do otoczenia. Zatem zdolność chłodząca środowiska dostosowana jest do wydatku energetycznego człowieka [3].

Organizm ludzki cechuje możliwość dostosowywania się do warunków panujących w otaczającym go środowisku (pomieszczeniu). Jednakże odczucia warunków tam panujących mogą być korzystne, zadowalające lub skrajnie złe. Zależą one przede wszystkim od:
- temperatury powietrza w pomieszczeniu,
- wilgotności względnej powietrza,
- średniej temperatury promieniowania płaszczyzn otaczających,
- prędkości powietrza przepływającego przez strefę przebywania ludzi,
- rodzaju odzieży (oporu przewodzenia ciepła odzieży),
- aktywności fizycznej,
- czystości pyłowej, mikrobiologicznej i gazowej powietrza,
- strumienia powietrza zewnętrznego nawiewanego do pomieszczenia,
- warunków akustycznych,
- stopnia i rodzaju jonizacji powietrza,
- oświetlenia i wystroju wnętrza.

Zakres parametrów powietrza zapewniających dobre samopoczucie jest stosunkowo wąski. Dlatego też istotnym warunkiem uzyskania w omawianych pomieszczeniach komfortu cieplnego jest prawidłowy dobór oraz utrzymanie właściwych parametrów powietrza. W tabeli 1 podano parametry powietrza wymagane w przykładowych pomieszczeniach klubu fitness.
Aerobik czy zajęcia gimnastyczne lub sportowe wymagają zdecydowanie większego wysiłku niż joga czy ćwiczenia relaksacyjne, więc w pomieszczeniach intensywnych zajęć ruchowych powinna być zdecydowanie niższa temperatura. Ściślej, powinna być w nich zdecydowanie wyższa zdolność chłodząca środowiska. Natomiast w pomieszczeniach zaplecza socjalnego i węzłach sanitarnych dla biorących udział w zajęciach, temperatura powietrza w całorocznym cyklu pracy obiektu fi tness nie powinna być niższa niż 24°C. Pomieszczenia te stanowią swoistą strefę przejściową, w której klienci fi tness przebierają się i wykonują niezbędne czynności higieniczne przed i po zajęciach. W pomieszczeniach klubów fi tness zasadniczo kształtowana jest tylko temperatura powietrza. Natomiast jego wilgotność względna wynika z parametrów powietrza zewnętrznego, warunków wewnętrznych oraz procesów bieżącego uzdatniania powietrza nawiewanego.
W pomieszczeniach wentylowanych przez urządzenia z ochładzaniem i podgrzewaniem (bez nawilżania) powietrza uzdatnianego, wilgotność względna powietrza będzie kształtowała się w obszarze komfortu cieplnego przez znaczną część rocznego cyklu użytkowania. W okresie zimowym – przy temperaturze zewnętrznej poniżej 0°C – wilgotność względna powietrza w pomieszczeniach jest zazwyczaj poniżej wartości zalecanych przez [9] tylko przy niskiej frekwencji ćwiczących. Natomiast w okresie letnim, przy wyższych zawartościach wilgoci w powietrzu zewnętrznym, w pomieszczeniach wilgotność względna powietrza sporadycznie może przekraczać wartości 65%. (..)

Obciążenia cieplno-wilgotnościowe (...)

Podsumowanie (...)

LITERATURA
[1] Is it hot in here? Regulating the temperature in your club. Club Industry. Vol.19. July, 2003.
[2] CHARKOWSKA A.: Komfort cieplny w środowisku zimnym, termicznie umiarkowanym i gorącym. Chłodnictwo&Klimatyzacja. 10/2010. ss. 48–52.
[3] FANGER P.O.: Komfort Cieplny. Arkady. Warszawa, 1974.
[4] KAISER, K., WOLSKI, A.: Wentylacja mechaniczna pomieszczeń usługowych: zakładów fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu i odnowy biologicznej. Technika Chłodnicza i Klimatyzacyjna. 6-7/2008. ss. 253–264.
[5] KARWOWSKA E., MIAŚKIEWICZ-PĘSKA E., GRZYBOWSKI P.: Wpływ instalacji wentylacyjnej na jakość powietrza wewnętrznego w klubie fi tness. Rynek Instalacyjny. 03/2011. ss. 26–28.
[6] PRZYDRÓŻNY E.: Wysokosprawne systemy wentylacji i klimatyzacji – technologia i projektowanie. Seria: Monografi e. Nr 50. Prace Naukowe Instytutu Inżynierii Ochrony. Wrocław, 2007.
[7] PRZYDRÓŻNY E., JĘDRUSIK K.: Porównanie całorocznego zapotrzebowania energii do uzdatniania i transportu powietrza dla wentylacji mieszającej i wyporowej pomieszczenia klubu fitness. Materiały Konferencyjne XII International Conference Air Conditioning Protection & District Heating. Wrocław – Szklarska Poręba, 2008.
[8] STEIMLE F.: Kurs klimatyzacji. Arkady. Warszawa, 1979.
[9] XIAOJUN Ma, YIWEN Jian, TUE Cao: A new national design code for indoor air environment of sports buildings. Facilities. Vol. 24 No 11/12 2006. pp. 458–464.
[10] Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. DzU Nr 169 z 2003 r. poz. 1650.
[11] Rozporządzenie z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej. DzU Nr 31 z 2004 r. poz. 273.
[12] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (DzU Nr 75, poz. 690) zmiany: 2009-07-08 DzU 2009 Nr 56 poz. 461; 2009-04-07 DzU 2009 Nr 56 poz. 461; 2009-01-01 DzU 2008 Nr 201 poz. 1238; 2004-05-27 DzU 2004 Nr 109 poz. 1156.
[13] PN-78/B-03421: Parametry obliczeniowe powietrza wewnętrznego w pomieszczeniach przeznaczonych do stałego przebywania ludzi.
[14] PEŁECH A.: Wentylacja i klimatyzacja – podstawy. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej. Wrocław, 2008.

AUTORZY: Marcin SOMPOLIŃSKI,  Edward PRZYDRÓŻNY
– Instytut Klimatyzacji i Ogrzewnictwa, Politechnika Wrocławska