Stale rosnący popyt na wynajem wysokiej klasy powierzchni biurowych, handlowych i magazynowych zaowocował pojawieniem się w Polsce dużej ilości obiektów wielkokubaturowych, które wymagają odpowiedniego posadowienia na dachach m.in. systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych.

Z wielu względów na obiektach wielkokubaturowych, poza nielicznymi wyjątkami, projektowane są dachy płaskie, które wykorzystywane są jako szczególny rodzaj kondygnacji technologicznych. Umieszczane tam urządzenia i elementy instalacji stanowią wyposażenie budynku, odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu. Są to: urządzenia, kanały wentylacji i klimatyzacji, instalacje freonowe, glikolowe, gazowe czy też c.o. Na dachach mogą znajdywać się również tak kluczowe elementy dla funkcjonowania budynku, jak drogi ewakuacyjne, czy przestrzeń serwisowa zamontowanych urządzeń. Wybór odpowiedniego miejsca na dachu oraz sposób ustawienia urządzenia mają często kluczowe znaczenie dla jego prawidłowego funkcjonowania oraz pozwalają na ograniczenie kosztów związanych z rozbudową samych instalacji.

Rys. 1. Dokumentacja techniczna ramy wsporczej

Płaski dach to nie znaczy dach poziomy
Jak wynika z normy PN-B-02361:2010 zawierającej wytyczne w zakresie pochylenia połaci dachowych, minimalny spadek dachu to 1%. W praktyce większość producentów pokryć dachowych w instrukcjach montażu zaleca minimum 3% spadku. Tak więc podstawowym problemem, który należy uwzględnić przy ustawianiu urządzeń na dachu jest konieczność ich wypoziomowania (zdjęcie powyżej). Istnieje wiele sposobów poziomowania urządzenia lub samej konstrukcji. Do najczęściej spotykanych należy zastosowanie kątowników regulowanych lub innych elementów przegubowych w konstrukcji, co pozwala na poziomowanie ramy, lecz konstrukcję trzeba dodatkowo usztywnić. W przypadku konstrukcji stalowych spawanych, dopasowanych do konkretnej lokalizacji na dachu wymagane są odpowiednie przeliczenia (PN-90-B-3200 lub Eurokod 3: PN-EN 1993-1-1:2006) i akceptacja rozwiązań przez osoby uprawnione. Ponadto, konstrukcje wsporcze spawane w przypadku nawet niewielkich modyfi kacji lub błędów montażowych wymagają ponownego przetworzenia i cynkowania lub malowania. Poziomowanie samego urządzenia na pochyłym stelażu przy większych urządzeniach za pomocą różnego rodzaju podkładek w wielu przypadkach jest niewykonalne (a w rzeczywistości jest złamaniem podstawowych zasad dot. połączeń śrubowych).

Na polskim rynku są również dostępne maty o różnym kącie pochylenia do poziomowania podstaw konstrukcji (rozwiązanie kłopotliwe ze względu na konieczność dopasowania odpowiedniej maty do konkretnego spadku). Najskuteczniejszym rozwiązaniem problemu niwelacji spadku dachu i uzyskania poziomej konstrukcji wsporczej jest użycie podpór dachowych z możliwością płynnej regulacji kąta podparcia np. BIS Yeti. Jest to rozwiązanie proste, uniwersalne i pozwala na budowę konstrukcji opartej na podstawowych elementach idealnie pionowych lub poziomych.

Rys. 4. Urządzenia w warunkach zimowych

Ograniczenia wynikające z konstrukcji budynku (...)

Czynniki atmosferyczne (...)

Brak szczegółowych rozwiązań w projekcie wykonawczym (...)

Rys. 5. Zaleganie wody pod urządzeniami

Nie tylko urządzenia
Często oprócz urządzeń konieczne jest także rozwiązanie problemu poprowadzenia po dachu ciągów komunikacyjnych (rys. 7), pomostów serwisowych, kanałów wentylacyjnych, rur, przewodów elektrycznych, instalacji wody lodowej itp. W wielu przypadkach modyfi kacje projektowe są wprowadzane niemalże do dnia montażu, co uniemożliwia zaprojektowanie i wykonanie odpowiedniej konstrukcji na etapie prac budowlanych. Łączny bilans ekonomiczny uwzględniający wszystkie wymagane operacje i materiały potrzebne do zamocowania elementów na dachu wypada korzystnie dla rozwiązań systemowych, dlatego obecnie systemy szyn montażowych w połączeniu z systemowymi podporami dachowymi stały się nieodłącznym elementem urządzeń oraz instalacji usytuowanych na dachach wielkopowierzchniowych. AUTOR: Mateusz TEKIELAK – główny manager Technicznego Wsparcia Sprzedaży, Walraven sp. z o.o.